Każda inicjatywa to fascynujące odkrywanie możliwości regionu, poznawanie jego bogactwa. Tutaj potrzebny jest pomysł, konsekwencja, współdziałanie, sukces... Wówczas będziemy tworzyć kolejne produkty, wdrażać nowe pomysły - mówi Robert Łętowski pomysłodawca znanych już nie tylko w Beskidzie Niskim i na Pogórzu "Jarmarków Eterycznych", wiceprezes stowarzyszenia. Aby nadać właściwe cechy pamiątce, tak, by była unikatowa i kojarzona wyłącznie z tym terenem, potrzebna jest dobra współpraca: etnografów i etnologów, autorów koncepcji "wzornika" i zainteresowanych wyrobem - rękodzielników.

Chcąc dobrze przygotować się do opracowania "wzornika", 18-19 grudnia 2009r. Lokalna Organizacja Turystyczna "Beskid Zielony" zaprosiła członków stowarzyszenia na konferencję "Jak oko pocieszyć zaglądając do łemkowskiej i pogórzańskiej skrzyni". W czasie spotkania poznawano bogactwo elementów kulturowych, próbowano wybierać te elementy, które występują tylko tutaj, które są charakterystyczne dla tego regionu.

W czasie konferencji Maria Brylak - etnograf, była pracownik Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu prezentowała przejawy dziedzictwa kulturowego Łemków i Pogórzan - aspekty wizualne w odniesieniu do terenu zachodniej części Beskidu Niskiego i równoległego pasa Pogórza Ciężkowickiego i Rożnowskiego. W swoim wystąpieniu mówiła o tradycyjnym wyposażeniu chyży łemkowskiej z uwzględnieniem zdobnictwa wnętrza oraz o elementach pogórzańskiego stroju.
Jerzy Starzyński - historyk, założyciel i kierownik Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca "Kyczera" z Legnicy prezentował elementy łemkowskiego stroju ludowego. W czasie konferencji o koronce klockowej z Bobowej opowiadała Ewa Szpila, o łemkowskiej krywulce Anna Dobrowolska, a o symbolice w ikonach Bogdan Kareł.
Wieczorem wszyscy uczestnicy konferencji spotkali się przy piecu huculskim w Karczmie - Regietów, gdzie prezentowały się zespoły pieśni łemkowskich Mirosława Bogonia - Serencza, oraz kapela Pogórzanie z Gorlic. Następnego dnia uczestnicy zwiedzili wraz z gospodarzem obiektu Stadninę Koni Huculskich w Regietowie.

Efektem konferencji było wypracowanie wstępnych koncepcji "wzornika". Jak podkreślali uczestnicy spotkania "wzornik" elementów kultury Łemkowskiej i Pogórzańskiej jest potrzebny i konieczny przy tworzeniu pamiątki będącej syntezą całej kultury tych dwóch grup etnograficznych. Nie wszyscy jednak z tym się zgadzali. Jeden z uczestników wypisał nawet duże "NIE" na tablicy kreślarskiej, pojawiły się głosy poparcia i sprzeciwu. Stowarzyszenie uważa, że "wzornik" ma być wzorem według którego tworzone będą pamiątki. Czy to będzie cerkiew, kapliczka, czy pamiątka będzie wspólna czy osobna dla każdego z regionów tego jeszcze nie wiadomo.

Koncepcja powstania "wzornika" zaproponowana przez Roberta Łętowskiego to z pewnością innowacyjny pomysł na tworzenie pamiątek turystycznych. Teraz pozostaje stowarzyszeniu zrealizować założenia i przekuć koncepcję w konkretne działanie. Jest szansa, że pierwsze pamiątki pojawią się w sklepach i w czasie "Eterycznych Jarmarków" już w najbliższym sezonie turystycznym.


Jesteś turystą? Zastanawiasz się dlaczego Lokalna Organizacja Turystyczna "Beskid Zielony" zajmuje się promocją Krainy Łemków i Pogórzan, a nie Beskidu Niskiego i Pogórza Karpackiego?

To właśnie ludzie tworzyli i tworzą kulturę, dziedzictwo, które od nowa należy odkryć i pokazać. Krajobraz i środowisko również ulega degradacji, ale to właśnie kultura w tym momencie zamiera, zanika całkowicie, pozostaje w książkach i pamięci starszych osób. Beskid Zielony próbuje skupić swoją uwagę na dziedzictwie kulturowym. Człowiek i to wszystko co jego dotyczy jest nie mniej ważne od wspaniałego górskiego i pogórzańskiego krajobrazu. Wszystkie te elementy współgrają ze sobą. Tworząc dobry produkt turystyczny nie można odrywać od siebie jednego elementu od drugiego. Sąsiadujący ze sobą Łemkowie i Pogórzanie współtworzyli karpacki krajobraz. Żyli obok siebie, teraz regiony te wspierają się tworząc dobry i markowy produkt turystyczny.

Piotr Firlej, Centrum Usług Turystycznych